Fındık fiyatlarının serbest piyasada ticari gerçeklerden uzak şekilde aşağı çekildiğini savunan Karan, üreticinin yaşanan fiyat ayrışması nedeniyle ciddi şekilde mağdur edildiğini belirtti.
Fındık sezonunun başlamasıyla birlikte üreticilerin en önemli gündem maddelerinden biri fiyatlar olurken, TMO ile serbest piyasa arasındaki fark dikkat çekmeye başladı. TMO’nun açıkladığı 255 TL brüt alım fiyatına karşılık serbest piyasada fındığın yaklaşık 190 TL seviyelerinde işlem gördüğünü belirten Karan, aradaki yaklaşık 65-70 TL’lik farkın kabul edilemez olduğunu ifade etti.
“FİYAT FARKI KABUL EDİLEMEZ”
Giresun Ziraat Odası Başkanı Nurittin Karan, geçmiş yıllarda TMO ile serbest piyasa arasındaki fiyat farkının yüzde 5 ila 10 seviyelerini aşmadığını söyledi. Bu sezon ise iki piyasa arasında çok daha büyük bir makas oluştuğunu belirten Karan, ortaya çıkan tablonun üretici açısından ciddi bir sorun oluşturduğunu dile getirdi.
TMO’nun 255 TL brüt fiyat açıklamasına rağmen serbest piyasada fındığın yaklaşık 190 TL seviyelerinde alıcı bulmasının piyasanın işleyişi açısından sorgulanması gerektiğini savunan Karan, fiyatlar arasındaki farkın doğrudan üreticinin gelirine yansıdığını belirtti.
Karan, üreticinin yıll boyunca verdiği emeğin karşılığını almak istediğini vurgulayarak, serbest piyasadaki fiyat oluşumunun yakından takip edilmesi gerektiğini ifade etti.
“EKSTRA BİLİNÇLİ BİR MANİPÜLASYON”
Serbest piyasada oluşan fiyatların “ticari adaptan uzak” olduğunu savunan Karan, bu sezon yaşanan fiyat ayrışmasını sert ifadelerle eleştirdi. Karan, ortaya çıkan tablonun sıradan bir piyasa hareketi olmadığını öne sürerek, “ekstra bilinçli bir manipülasyon” değerlendirmesinde bulundu.
Karan, tekelci yapıların ve yerli işbirlikçilerin fındık fiyatlarını aşağı çekmek amacıyla organize hareket ettiğini iddia etti. Bu durumun üreticinin emeğini değersizleştirdiğini belirten Karan, piyasadaki gelişmeler karşısında ilgili kurumların sessiz kalmaması gerektiğini söyledi.
Üreticinin emeği üzerinden yapılan fiyat hareketlerinin kabul edilemeyeceğini dile getiren Karan, “Üreticinin emeğiyle, alın teriyle göz göre göre oynanıyor ve buna göz yumuluyor” ifadelerini kullandı.
MİLLETVEKİLLERİNE “FINDIK” ÇAĞRISI
Karan, açıklamasında bölge milletvekillerine de tepki gösterdi. Fındık üreticisinin yaşadığı sorunların başında fiyatların geldiğini belirten Karan, milletvekillerinin serbest piyasadaki fiyat hareketleri konusunda daha fazla sorumluluk alması gerektiğini savundu.
Bölge milletvekillerinin fındık fiyatları konusunda sessiz kaldığını öne süren Karan, üreticilerin temsilcilerinden piyasadaki gelişmeler karşısında daha güçlü bir şekilde ses çıkarmalarını istedi.
Karan, “Fındık üreticisinin vekilleri bu oyunu izlemekle yetiniyor. Fındıkla ilgili ağızlarını bıçak açmayan bölge milletvekilleri, üreticinin hakkını ne zaman savunacak?” sözleriyle milletvekillerine çağrıda bulundu.
“REKABET KURUMU VE TİCARET BAKANLIĞI HAREKETE GEÇMELİ”
Serbest piyasadaki fiyat oluşumunun artık devletin ilgili kurumları tarafından incelenmesi gerektiğini belirten Karan, özellikle Rekabet Kurumu ve Ticaret Bakanlığı’nın sürece müdahil olmasını istedi.
TMO ile serbest piyasa arasında oluşan yaklaşık 70 TL’lik farkın araştırılması gerektiğini savunan Karan, fiyatların hangi koşullarda oluştuğunun ortaya konulması gerektiğini dile getirdi.
Karan, devletin resmi kurumlarının piyasadaki gelişmeleri mercek altına almasının önemine dikkat çekerek, bölge milletvekillerinin de bu kurumların harekete geçirilmesi konusunda sorumluluk üstlenmesi gerektiğini söyledi.
“Devletin resmi kurumlarını harekete geçirmek bölge milletvekillerinin görevidir. Serbest piyasadaki bu tablo artık incelenmelidir” diyen Karan, üreticinin korunması için gerekli adımların vakit kaybetmeden atılmasını istedi.
TÜRK FINDIĞI İLE ŞİLİ FINDIĞI ARASINDAKİ FİYAT FARKINA DİKKAT ÇEKTİ
Karan, açıklamasında yalnızca Türkiye'deki serbest piyasa fiyatlarına değil, dünya piyasalarındaki fındık fiyatlarına da dikkat çekti.
Türk fındığının uluslararası piyasalarda hak ettiği değeri bulamadığını savunan Karan, farklı ülkelerin ürünleri arasındaki fiyat farkının da sorgulanması gerektiğini belirtti.
Şili fındığının yaklaşık 6,5 dolar, Türk fındığının ise 3,5 dolar seviyelerinde işlem gördüğünü ifade eden Karan, iki ülkenin fındığı arasındaki fiyat farkının büyük bir haksızlık oluşturduğunu söyledi.
Türkiye’nin dünya fındık üretimindeki önemli konumuna rağmen Türk fındığının uluslararası piyasalarda daha düşük bir değerle işlem görmesinin üretici açısından önemli bir sorun olduğunu belirten Karan, üreticinin emeğinin korunması gerektiğini vurguladı.
“ÜRETİCİNİN EMEĞİ KORUNMALI”
Fındık üreticisinin maliyetler karşısında ayakta kalabilmesi için piyasadaki fiyat oluşumunun sağlıklı bir zemine oturtulması gerektiğini ifade eden Karan, serbest piyasadaki fiyatların yakından takip edilmesini istedi.
TMO fiyatı ile serbest piyasa arasındaki yüksek farkın üreticiyi zor durumda bıraktığını belirten Karan, piyasada rekabet koşullarının sağlıklı şekilde işlemesinin önemine dikkat çekti.
Karan, Rekabet Kurumu ve Ticaret Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kurumların fiyat oluşumunu incelemesi gerektiğini yineleyerek, üreticinin alın terinin karşılığını alabilmesi için gerekli adımların bir an önce atılması çağrısında bulundu.
Giresun Ziraat Odası Başkanı Nurittin Karan’ın açıklamaları, yeni sezon fındık fiyatları konusunda üretici cephesindeki endişeleri yeniden gündeme taşırken, TMO’nun açıkladığı fiyat ile serbest piyasa arasındaki farkın önümüzdeki süreçte nasıl şekilleneceği merak konusu oldu.
